Chemoodporne
Rękawice ochronne chemiczne
Z chemikaliami jest jeden haczyk, o którym łatwo zapomnieć: żadna rękawica nie jest odporna na wszystko i nie chroni w nieskończoność. Ta sama para, która świetnie radzi sobie z olejem, może puścić po kilku minutach kontaktu z acetonem. Dlatego przy doborze rękawic chemicznych nie chodzi o hasło „chemoodporne", tylko o dwie konkretne rzeczy: na jakie substancje rękawica była badana i jak długo je wytrzymuje. Wszystko to zapisuje norma EN ISO 374, a niżej pokazujemy, jak ją czytać. W ofercie dabo.pl znajdą Państwo modele marek Coverguard i Cofra z lateksu, nitrylu, neoprenu i PVC.
W skrócie:
- Ochronę chemiczną opisuje norma EN ISO 374: typ rękawicy (A, B lub C) mówi, na ile substancji ją przebadano, a poziom przebicia (1 do 6) jak długo trzyma, zanim chemikalia ją przenikną.
- Rękawice chemiczne to zwykle Kategoria III ŚOI, czyli ochrona przed zagrożeniami o nieodwracalnych skutkach.
- Materiał dobiera się do substancji: nitryl do olejów, paliw i wielu rozpuszczalników, lateks do rozcieńczonych kwasów i zasad, neopren na szerokie spektrum, PVC do kwasów i zasad.
- Masz uczulenie na lateks? Wybierz nitryl, który nie zawiera białek lateksu.
Czym są rękawice chemiczne i kiedy ich potrzebujesz?
Rękawice chemiczne to środki ochrony indywidualnej, które oddzielają skórę dłoni od substancji żrących, drażniących i wchłaniających się przez skórę. Używa się ich tam, gdzie kontakt z chemią jest codziennością: w laboratoriach, przemyśle chemicznym i petrochemicznym, lakiernictwie, motoryzacji, przetwórstwie, a także w profesjonalnym sprzątaniu i dezynfekcji.
To nie jest dodatek dla wygody, tylko zwykle wymóg. Większość rękawic chemicznych należy do III kategorii środków ochrony indywidualnej, przeznaczonej do zagrożeń, które mogą trwale uszkodzić zdrowie. Tam, gdzie pojawia się ryzyko poparzenia chemicznego albo wchłonięcia substancji toksycznej, rękawica jest pierwszą i często jedyną barierą.
Jak czytać ochronę chemiczną? Norma EN ISO 374
Tu jest sedno doboru. Rękawica chemiczna nie jest „odporna na chemię" w ogóle, tylko na konkretne substancje i przez konkretny czas. Norma EN ISO 374 zapisuje to na trzy sposoby.
Po pierwsze typ rękawicy, który mówi, na ile substancji z listy badawczej utrzymała szczelność przez co najmniej 30 minut:
| Typ | Wymóg (przebicie min. 30 min) |
| Typ A | dla co najmniej 6 substancji |
| Typ B | dla co najmniej 3 substancji |
| Typ C | dla co najmniej 1 substancji |
Po drugie kody literowe, które wskazują, którą dokładnie substancję rękawica wytrzymała. Nie musisz znać ich na pamięć. Wystarczy znaleźć literę odpowiadającą chemii, z którą pracujesz. Norma EN ISO 374 definiuje 18 substancji testowych, po jednej na literę od A do T:
| Kod | Substancja testowa | Klasa |
| A | metanol | alkohol |
| B | aceton | keton |
| C | acetonitryl | związek nitrylowy |
| D | dichlorometan | parafina chlorowana |
| E | disiarczek węgla | związek siarkowy |
| F | toluen | węglowodór aromatyczny |
| G | dietyloamina | amina |
| H | tetrahydrofuran | związek heterocykliczny i eter |
| I | octan etylu | ester |
| J | n-heptan | węglowodór nasycony |
| K | wodorotlenek sodu 40% | zasada nieorganiczna |
| L | kwas siarkowy 96% | kwas nieorganiczny |
| M | kwas azotowy 65% | kwas nieorganiczny |
| N | kwas octowy 99% | kwas organiczny |
| O | roztwór amoniaku 25% | zasada |
| P | nadtlenek wodoru 30% | nadtlenek |
| S | kwas fluorowodorowy 40% | kwas nieorganiczny |
| T | formaldehyd 37% | aldehyd |
Starsze rękawice spotkasz jeszcze z oznaczeniem wg normy EN 374:2013, która definiowała 12 substancji i używała symbolu kolby Erlenmeyera z literami. Nowelizacja EN ISO 374:2016 rozszerzyła listę do 18 substancji i wprowadziła podział na typy A, B i C. Jeśli na opakowaniu widzisz dawny symbol kolby z trzema literami, to po prostu odpowiednik dzisiejszego typu B.
Po trzecie poziom przebicia (od 1 do 6), czyli jak długo materiał stawia opór, zanim substancja go przeniknie. To najważniejsza liczba w praktyce, bo pokazuje, że rękawica ma swój czas pracy:
| Poziom | Czas przebicia |
| 1 | powyżej 10 minut |
| 2 | powyżej 30 minut |
| 3 | powyżej 60 minut |
| 4 | powyżej 120 minut |
| 5 | powyżej 240 minut |
| 6 | powyżej 480 minut |
Praktyczny wniosek brzmi tak: sprawdź, czy w oznaczeniu rękawicy jest kod substancji, z którą pracujesz, i nie przekraczaj jej czasu przebicia. Po kontakcie z chemią rękawicę trzeba zmienić, nawet jeśli wygląda na całą. Do pracy z drobnoustrojami (laboratoria, medycyna, sprzątanie) szukaj dodatkowo oznaczenia EN ISO 374-5, a jeśli rękawica chroni też przed wirusami, znajdziesz przy nim dopisek VIRUS.
Jaki materiał do jakiej chemii?
Materiał decyduje o tym, przed czym rękawica obroni dłoń, więc dobiera się go do rodzaju substancji, a nie odwrotnie.
- Nitryl radzi sobie z olejami, smarami, paliwami i wieloma rozpuszczalnikami. Nie zawiera białek lateksu, więc jest pierwszym wyborem przy uczuleniu na lateks. W ofercie na przykład Coverguard EUROCHEM 5560.
- Lateks dobrze znosi rozcieńczone kwasy i zasady, a przy tym jest cienki i czuły w palcach, co pomaga przy pracach precyzyjnych. Minus to ryzyko alergii na białka lateksu.
- Neopren obejmuje szerokie spektrum: kwasy, zasady, alkohole i oleje. Dobry wybór, gdy stanowisko styka się z różną chemią.
- PVC (PCW) chroni przed kwasami i zasadami, jest tani i wytrzymały mechanicznie, sprawdza się przy obróbce i sprzątaniu.
Jeśli szukasz rękawicy cienkiej, jednorazowej do krótkiego kontaktu, zerknij też do rękawic jednorazowych. Do długiej pracy z chemią lepsze są grubsze modele wielorazowe z tej kategorii.
Jak dobrać rozmiar rękawic chemicznych?
Przy chemii rozmiar to nie tylko wygoda, ale i bezpieczeństwo. Za duża rękawica marszczy się i łapie ciecz przy mankiecie, za mała napina materiał i szybciej pęka. Rozmiar (zwykle od 6 do 11) dobiera się do obwodu dłoni: owiń centymetr krawiecki wokół najszerszej części dłoni, bez kciuka, a wynik w centymetrach podpowie rozmiar. Przy pracy zanurzeniowej wybierz dłuższy mankiet, żeby chronił też nadgarstek i przedramię.
Normy i bezpieczeństwo
Wszystkie rękawice chemiczne w ofercie dabo.pl mają certyfikaty zgodne z prawem europejskim. Poza opisaną wyżej EN ISO 374 (ochrona chemiczna i przed mikroorganizmami) wiele modeli ma też badanie EN 388 na zagrożenia mechaniczne, bo praca z chemią często łączy się z ostrymi krawędziami i ścieraniem. Jako dystrybutor marek Coverguard i Cofra dajemy do każdego modelu jasne oznaczenie typu, kodów i poziomów, więc dobór nie jest zgadywaniem.
Najczęstsze pytania
Jakie rękawice wybrać do laboratorium chemicznego?
Najczęściej nitrylowe z oznaczeniem EN ISO 374, a do pracy z próbkami biologicznymi dodatkowo EN ISO 374-5 (mikroorganizmy). Sprawdź, czy wśród kodów literowych są substancje, których używasz.
Czy rękawica chemiczna chroni przed każdą substancją?
Nie. Chroni przed tymi substancjami, które ma w kodach, i tylko przez czas wskazany poziomem przebicia. Przy innej chemii albo po przekroczeniu tego czasu trzeba zmienić rękawice.
Lateks czy nitryl?
Przy uczuleniu na lateks zawsze nitryl. Nitryl lepiej znosi też oleje i rozpuszczalniki, lateks z kolei jest cieńszy i bardziej czuły przy pracach precyzyjnych.
Jak zmierzyć obwód dłoni?
Owiń centymetr wokół najszerszej części dłoni bez kciuka. Obwód w centymetrach odpowiada rozmiarowi rękawicy (zwykle w skali od 6 do 11).
Zobacz również inne kategorie: